Vào mùa lạnh có thể gặp phải một số vấn đề sức khỏe thường gặp là: cảm lạnh, hen suyễn, viêm họng, viêm phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, cúm, đột quỵ, ngộ độc khí than do sưởi ấm, đun nấu... Nguyên nhân chủ yếu là do phải tiếp xúc quá lâu hoặc làm việc trong môi trường lạnh hoặc cũng có thể do thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột. Một số đối tượng có nguy cơ cao gồm: Người già, trẻ nhỏ và phụ nữ có thai; những người làm việc ở ngoài trời hoặc trong môi trường lạnh, gió rét, thiếu ánh nắng mặt trời: người lao động nông nghiệp, công nhân v.v; những người mắc các bệnh mạn tính: tăng huyết áp, hen suyễn, tim mạch, cơ xương khớp, v.v.

(Ảnh minh họa)

Tại Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mùa lạnh cho cộng đồng và người lao động ban hành kèm theo Công văn 557/BYT-MT ngày 03/02/2025, Bộ Y tế đã khuyến cáo về dự phòng bảo vệ sức khoẻ mùa lạnh cho người dân, đặc biệt là người già và trẻ em như sau:

• Hạn chế đi ra ngoài trời khi thời tiết quá lạnh và gió mạnh, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 9h đêm đến 6h sáng;
• Khi ra ngoài thì nên trang bị đủ trang phục ấm che chắn được gió lùa như áo khoác, quần dài đủ dầy để giữ nhiệt, khăn choàng, mũ, găng tay, tất, khẩu trang...;
• Luôn giữ cơ thể khô ráo, tránh bị ẩm ướt đặc biệt là vùng cổ, tay, chân mỗi khi ra đường và khi ngủ để hạn chế các bệnh do cảm lạnh;
• Tránh tiếp xúc với khói thuốc, khói bếp than, không nên uống rượu bia vì uống rượu càng làm co thắt mạch máu gây tăng huyết áp, có thể dẫn tới đột quỵ, tử vong. Tránh các đồ uống có chứa chất kích thích như cafein;
• Không nên tắm khuya sau 22h00, tắm quá lâu hoặc tắm nơi không kín gió vì dễ bị sốc nhiệt, nguy hiểm đến tính mạng. Sử dụng nước ấm để tắm, vệ sinh thân thể;
• Cần vệ sinh miệng, họng sạch sẽ thường xuyên hàng ngày như đánh răng đều đặn trước và sau khi ngủ dậy; súc miệng bằng nước ấm có pha chút muối loãng giúp sát trùng cổ họng và hạn chế viêm họng;
• Thường xuyên rửa tay với xà phòng để loại bỏ vi khuẩn, virus; tiêm vắc xin để phòng ngừa bệnh cúm;
• Ăn uống đủ chất đảm bảo năng lượng cho cơ thể chống rét. Trong bữa ăn hàng ngày cần bổ sung đầy đủ 4 nhóm chất cơ bản (tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất). Đối với người lao động nặng, người cao tuổi, trẻ em cần cung cấp lượng tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin nhiều hơn so với những mùa khác để chống rét, đặc biệt là bổ sung vitamin A, C để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Tránh ăn uống đồ lạnh, đồ ăn vừa lấy từ tủ lạnh ra vì dễ làm cơ thể nhiễm lạnh;
• Những người bị cao huyết áp, mắc các bệnh tim mạch, các bệnh hô hấp mạn tính, cơ xương khớp… đã được chẩn đoán thì phải chú ý tuân thủ nguyên tắc dùng thuốc, có chế độ vận động và dinh dưỡng hợp lý theo hướng dẫn của bác sĩ;
• Rèn luyện thân thể, tập thể thao thường xuyên giúp làm ấm cơ thể, nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết lạnh;
• Thường xuyên cập nhật thông tin về thời tiết trên tất cả các phương tiện truyền thông.

Đối với các nhân viên y tế trong Bệnh viện, khi thời tiết lạnh, để giữ ấm hiệu quả mà vẫn linh hoạt khi di chuyển, thực hiện thủ thuật, nhân viên y tế cần thực hiện các biện pháp sau:

• Nên áp dụng công thức mặc quần áo nhiều lớp mỏng thay vì một lớp quá dày: 
  • Lớp trong: Sử dụng nhiều lớp áo mỏng, áo giữ nhiệt dài tay ôm sát cơ thể. Loại vải này mỏng, không làm cộm bộ scrubs hay áo blouse nhưng có khả năng duy trì thân nhiệt rất tốt.
  • Lớp ngoài cùng: Mặc áo blouse dài tay (một số bộ phận đặc thù mặc bộ scrubs hoặc sơ mi, vest) mà Bệnh viện đã trang bị theo qui định  để đảm bảo tính an toàn và thoải mái cũng như tính thẩm mỹ, hình ảnh chuyên nghiệp của Bệnh viện.
• Không mặc áo khoác ngoài quá dày hoặc rườm rà: do các loại áo khoác phao, áo lông to bản thường cồng kềnh, làm giảm khả năng linh hoạt khi cấp cứu hoặc thực hiện thủ thuật. Đặc biệt, bề mặt vải không chuyên dụng dễ bám dính vi khuẩn và khó khử khuẩn hơn vải y tế chuẩn.
• Không mặc áo len có lông: do sợi lông từ áo len có thể rụng và phát tán trong không khí, gây nguy cơ nhiễm khuẩn vết thương của bệnh nhân hoặc làm hỏng môi trường vô trùng trong phòng mổ, phòng xét nghiệm.
• Không để tay áo bên trong dài hơn tay áo Blouse/Scrubs khi làm chuyên môn: do tay áo thò ra ngoài sẽ dễ dàng tiếp xúc với máu, dịch tiết hoặc hóa chất khi bạn thăm khám, có thể là nguồn lây nhiễm chéo.
• Không dùng khăn quàng cổ quá dài khi đang làm việc: do khăn dài dễ vướng vào máy móc, thiết bị y tế hoặc chạm vào bệnh nhân, gây mất vệ sinh và mất an toàn lao động. Nên sử dụng áo cổ lọ hoặc khăn ống gọn gàng.

BSCK II Đỗ Ngọc Hiếu – Trưởng khoa Gây mê hồi sức, Trưởng phòng Quản lý chất lượng